SSS

Duyu bütünlemeyi bir orkestra gibi düşünün. Bütün müzik aletlerinin orkestraya uyum sağlaması ve hepsinin mükemmel bir şekilde koordine edilmesi gerekir. Aksi taktirde orkestranın kulağa hoş gelen müzik yapması imkansızdır.

Tıpkı bir orkestra gibi duyuların da birbiri ile uyumlu olması gerekir. Duyusal işlev bozukluğu olan çocuklarda duyuların farklı bölümler ile uyumsuz ve senkronize olamaması söz konusudur.

Vestibüler Sistem (Hareket ve Denge)

Bebekler vestibüler sistem sayesinde anne karnında annesinin hareketlerini algılayabiliyor. Görme duyusu henüz gelişmiş olmasa bile anne karnında hareket edebiliyor.

Örneğin, Makat gelişi olan bebeklerde vücüt farkındalığı duyusu düzgün gelişmeyebilir. Sürekli dik pozisyonda olmak isteyen bebekler buna örnek gösterilebilir.

ÇOCUĞUNUZ AŞAĞIDAKİ FAALİYETLERDE ZORLANIYORSA, DUYU BÜTÜNLEME EĞİTİMİ ONLAR İÇİN MÜKEMMEL OLABİLİR:

Tırmanmaktan ya da zıplamaktan kaçınıyor mu?
Ayakları yerden kesildiğinde huzursuz ya da endişeli mi?
Top yakalamaktan korkuyormuş gibi mi görünüyor?
Asansör ya da yürüyen merdivenleri sevmiyor mu?
Baş aşağı yapılan aktiviteleri ya da havaya kaldırılmayı sevmiyor mu?

Ters çevrilmeye veya havaya kaldırılmaya bayılıyor mu?
Hareket etmeyi gerektiren her türlü aktiviteyi arayıp buluyor mu?
Yatakta yada diğer yaylı yüzeylerde sık sık ve uzun süre zıplıyor mu?
Kendi etrafında dönmekten hoşlanıyor mu?
Vücudunu ya da başını sallıyor mu?
Bilerek başını vuruyor mu?

Eklemlerimiz ve kaslarımızın içerisinde duysal reseptörlerimiz bulunur.

Bu duyumuzda anne karnında gelişmeye başlar. Bebek annesinin karnını tekmelemeye ve itmeye başlar . Bu da aslında bebeğin proprioseptif sisteminin gelişmiş olduğunu gösteriyor.

Bunlar kas kuvvetimizi ayarlamamızı , gözümüz kapalı olduğunda dahi ne yapıyor olduğumuz ,uzaysal konumumuz hakkında bilgi verir.

Nerde daha çok eklemimiz ve kasımız varsa orda proprioseption daha fazladır. Örneğin; el kaslarımız da çok fazladır.

Birde bu duysal reseptörler kas iğciğinde daha fazla bulunur. Kasın boyu değiştiğinde daha aktif hale gelir . Bu yüzden biz fizyoterapistler hep aktif hareketi savunuruz .

Kas tonusunu gitar teline benzetebiliriz. Çok sert ya da çok gevşek olması melodinin bozuk çıkmasına sebep olur.

ÇOCUĞUNUZ AŞAĞIDAKİ FAALİYETLERDE ZORLANIYORSA, DUYU BÜTÜNLEME EĞİTİMİ ONLAR İÇİN MÜKEMMEL OLABİLİR:

• Yumurta kırarken ki kuvvetiyle çivi çakarken ki kuvvet arasında ki farkı anlayamıyor.
• Yazı yazarken çok silik , ya da bastırarak yazıyor.
• Özgüven problemleri
• Hareketi taklit edememe
• Dominant elinin oluşmaması ( orta hat çaprazlama problemleri)
• Arkadaşına ya da bir başkasına dokunmak isterken kuvvetini ayarlayamama.

Örneğin duyu bütünleme eksikliği olan bir çocuk için, süpermarkete girmek  konserde olmak gibidir. Gıcırtılı bir alışveriş sepeti gök gürültüsü gibi ses çıkarabilir, et bölümü çöplük gibi kokabilir ve alışveriş arabası ile gezinirken bir çarpışan araba sürüyor gibi hissedebilir. Bizim için normal görünen bu durumlar, duyusal sorunları olan bir çocuk için çok rahatsız edici olabilir.

Duyuların yeterli entegrasyonu sağlanmadığı takdirde davranışsal bozukluklar ortaya çıkar. Eğer duyuları işleme yeteneğimiz düzgün çalışmıyorsa ve tedavi edilmezse günlük yaşam aktiviteleri ve sosyal ilişkilerde zorluklar yaşarız. Örneğin : Oyun, giyinme, yemek yeme ve sakin durabilme gibi.

Duyusal İşlem Bozukluğu Bilimsel Çalışma Grubu üyeleri tarafından yapılan bir araştırmaya göre her 6 çocuktan 1'inin duyusal işlem problemleri ile karşı karşıya olduğu tespit edilmiştir.

Duyu Bütünleme Terapistleri oyun temelli ve çocuk dostu yaklaşım ile çocukların kendine olan özgüvenlerini artırmada, sosyal ilişkilerini düzenlemede, duyusal zenginliklere nasıl cevap vereceklerini öğrenmelerinde, ince ve kaba motor becerilerini geliştirmelerinde yardımcı olur.

  Terapistler Duyu Bütünleme tedavisi ile ailelerin ve çocukların umut ışığı olurlar. Terapi sonrasında duyusal temelli problemler en aza iner. Sinir sistemi değişebilir ve böylece duyusal bilgiyi işlemleme becerisi gelişebilir. Bu da günlük yaşamdaki performansı olumlu yönde etkileyecektir.

Kaba motor beceriler, tırmanma, top atma veya tek ayak üzerinde dengede durma  gibi büyük vücut hareketleridir. Biz gün boyu kaba motor becerilerimizi kullanırız ama özellikle çocuklar diğer çocuklarla oynarken, bir şeylere tırmanırken, top fırlatırken ya da oyunlara ve sporlara katılırken daha çok kullanırlar.

Kaba motor becerileri, çocukların erken gelişimleri için son derece önemlidir. Kaba motor becerileri geliştiğinde, şunları da geliştirir:

• El-göz kordinasyonu
• Spor Yapabilme
• Vücut Kontrolü ve Farkındalık
• Tırmanma ve Oyun Parkı Aktiviteleri
• Kendi Başına Giyinmek

ÇOCUĞUNUZ AŞAĞIDAKİ FAALİYETLERDE ZORLANIYORSA, DUYU BÜTÜNLEME EĞİTİMİ ONLAR İÇİN MÜKEMMEL OLABİLİR:

Top atmak, Bisiklete binmek, El-göz koordinasyonu, Tırmanma, Koşma ve Zıplama, Kendi Başına Giyinmek vb.

 Bilimsel çalışmalar duyu bütünleme bozukluğunun birçok faktöre bağlı olarak gelişebileceğini göstermektedir. Genetik, prematüre doğum, doğum travması, prenatal stres,  alkole maruz kalma ve erken dönemdeki sağlık problemleri bu faktörlerden bazılarıdır.

Dünyayla erken tanışan prematüre bebeklerin;  sinir sistemindeki bazı süreçler tam olarak gelişemediği için ve doğar doğmaz görsel işitsel uyarılara maruz kaldıkları için gelişimsel süreçlerinde duyu bütünleme alanında çeşitli problemler yaşarlar.

Örn; sürekli ağlamalar, geç yürümeler, düşme korkuları, seslerden irkilme, dokunsal hassasiyet vb. Amerika ve İngiltere gibi gelişmiş ülkelerde bu çocukların gelişimleri Fizyoterapistlerce düzenli bir şekilde takip edilmektedir.

Duyu bütünleme bozuklarının sebeplerinden biri de gebelik döneminde annenin yaşadığı stres, üzüntü, anksiyete, kaygı ve kullandığı ilaçlar, alkol  alımı, sigara kullanımı gibi nedenlerdir. Bu yüzden anne adaylarına tavsiyemiz hamilelik döneminde huzurlu bir yaşantı sürdürmeniz ve kötü alışkanlıklardan uzak  durmanızdır. Örneğin bir SALLANAN SANDALYE hem bebeğinize hem size huzur verir. Siz sallandıkça bebeğiniz de sallanacak vestibüler sistemin harekete geçmesiyle hem siz hem de bebeğiniz huzur bulacaktır.

• Çocuğunuzun güçlü yanlarını destekleyin.
• Çocuğunuzun ilgi alanlarının üstüne inşa edin.
• Çocuğunuzun yeteneklerini güçlendirmek için küçük şeyler ve başa çıkabileceği amaçlar önerin.
• Çocuğun öz bakım becerilerini geliştirmesi için destek olun.
• Çocuğunuzun tolere edebileceği ve hoşlanacağı şekilde ona dokunun.
• Çocuğunuzun Yen'i hareketler deneyimlemesine izin verin.
• Olumsuz duygularını dışa vurması için ona fırsat verin.
• Kabul edilebilir limitler koyun.
• Çocuğunuza saygı duyun.

1. ÇOCUĞUN GÜÇLÜ VE ZAYIF YÖNLERİNİ BELİRLENİR.

Öncelikle aile ile birlikte Duyu Profili Ölçeği (DUNN) doldurulur. Aileye sorulan sorularla çocuğun güçlü ve zayıf yönleri tespit edilir. Çünkü Ayres Duyu Bütünleme yaklaşımında zayıf yönleri iyileştirmeye çalışırken, çocuğun güçlü yanlarından yararlanmamız gerekecektir.

2. KAPSAMLI BİR DEĞERLENDİRME YAPILIR.
Çocuk, bebek ve yetişkinler için Uluslararası geçerliği olan ve kanıta dayalı SENSORY INTEGRATION and PRAXIS TEST (SIPT), Evaluation in Ayres Sensory Integration (EASI) ve Sensory Processing Measure. (SPM™) testleri kullanarak bireysel farklılıklara uygun duyusal profil çıkarılır. Böylece, çocuğun akranlarına göre hangi alanlarda daha geri ve daha güçlü olan yönlerini tespit edilir.

3. HİPOTEZ OLUŞTURULUR.
Çocuğun güçlü yönleri ve katılım zorlukları belirlendikten sonra mevcut performans düzeyi tanımlanır, değerlendirme sonuçları analiz edilir. Sonra çocuğun güçlü yanlarına katkı sağlayacak, katılım zorluluklarına neden olabilecek duyusal-motor faktörlere ilişkin özel hipotezler geliştirilir.

4. MÜDAHALE İÇİN UYGUN ORTAM HAZIRLANIR.
Sonuç ölçütlerini belirledikten sonra sıra müdahale için uygun ortam hazırlamaya gelir. Ayres Duyu bütünlemenin uygunluk ölçütleri ile uyuşan bir odada tedavi planı çizilir.

5. ÇOCUĞA ÖZEL MÜDAHALE GERÇEKLEŞTİRİLİR.
Planlarımız ve hedeflerimiz doğrultusunda terapistin pasif rol oynadığı, çocuğun önderliğinde mutlu olduğu oyun şeklide bir tedavi uygulanarak nörofizyolojik olan bir süreç olan duyusal bütünleme sağlanır.

Tüm dünyada Ayres Duyu Bütünleme terapisi uygulayabilmek için aranan bir sertifika olan Ayres Sensory Integration Certificate sahibi olunması gerekmektedir.

CLASI kursları Duyu Bütünleme teorisini geliştiren A. Jean Ayres’in birinci ve ikinci kuşak öğrencileri tarafından sunulan ve Uluslararası Ayres Duyu Bütünleme Eğitim Komitesi (ICEASI) onaylı bir programdır. Ayres Duyu Bütünleme kanıt temelli bir terapi müdahalesidir!

CLASI Ayres Duyu Bütünleme Sertifika Programı toplam dört bölüm ve 6 modülden oluşmaktadır. 6 modülden oluşan ülkemizde ve dünyada geçerliliği tek olan CLASI CASI Programını başarı ile tamamlayarak CLASI, ICEASI ve Duyu Bütünleme Derneği onaylı CASI (Certificate in Ayres Sensory Integration) uluslararası uygulamacı unvanını kullanmaya hak kazananlar bu eğitimi verebilir. 

Bunun dışında alınan eğitimlerin uluslarası geçerliliği yoktur.

Evaluation in Ayres Sensory Integration (EASI) ve Sensory Integration and Praxis Test (SIPT) testleri uygulanmaktadır.

Kayseri’de Duyu Bütünleme Tedavisi uygulamaya yönelik olan söz konusu Testleri birlikte uygulamaya tek yetkili terapist Fzt. Fatma Gül MERTER'dir.