Çocuklarda Duyusal Sorunları Anlama Bir Pathways.org video serisidir. Tüm velilerimize bu videoyu dikkatle izlemelerini tavsiye ediyorum.
Çocuklarda Duyusal Sorunları Anlama Bir Pathways.org video serisidir. Tüm velilerimize bu videoyu dikkatle izlemelerini tavsiye ediyorum.
Duyuları Anlama: Beşten fazlası olduğunu biliyormuydunuz?
Bu öğrenmemizi, oynamamızı, sosyalleşmemizi ve genel olarak dünyada fonksiyonel olmamızı mümkün kılar. Çoğu insan beş duyumuzu bilmektedir… …Görme… …İşitme… …Koku… …Tat… …ve dokunma…
Bu duyuların her biri bizlere önemli bilgiler taşırlar. Örneğin, dokunma duyusu kolunuza konan bir kelebek ile, omuzunuza dokunan bir arkadaşınızın hissini ayırt etmenizi sağlar.
Çok önemli olan iki duyu daha bulunmaktadır…
Birisi vestibüler sistem ile sağlanan hareket ve denge duyumuzdur.
Vestibüler Denge ve Hareket
Bu duyumuz vücudumuzu düşmeden hareket ettirmemize yardımcı olur. Böylece yürümek, bisiklete binmek gibi aktiviteler yapabilir, hatta sırada düzgün bir şekilde oturabiliriz. Aynı zamanda lunaparktaki hız treninde gözleriniz kapalı bile olsa hızlı hareket ettiğinizi bilmenizi sağlar. Vücut pozisyon duyumuz ya da propriosepsyon dediğimiz duyumuzdan da önemli bilgiler elde ederiz.
PROPRİOSEPSYON VÜCUT POZİSYONU
Bu duyu size vücut parçalarınızın pozisyonu hakkında, bakmanıza gerek kalmadan bilgi sağlar. Merdivenleri ayaklarınıza bakmadan çıkmak gibi aktiviteleri yapmanıza yardımcı olur. Bu duyu aynı zamanda bir nesneyi almak veya bir yumurtayı kırmak gibi eylemlerde ne kadar kuvvet kullanmanız gerektiği konusunda yardımcı olur. Bütün bu duyulardan gelen bilgileri bir araya getirmek her gün yaptığımız aktivitelere katılımı mümkün kılar.
Duyularımızdan aldığımız bütün duyuları entegre veya kombine ederek etrafımızdaki dünyayı anlayabilir, başarılı bir şekilde hareket eder ve etkileşime girebiliriz. Çoğu iş/görev birkaç duyunun bir arada çalışmasını içerir. Örneğin: Baseball oynarken, ayakta nasıl durduğunuzu ve sopayı tutan kollarınızın pozisyonunu anlayabilmek için vücut pozisyonu duyunuza ihtiyaç duyarsınız. Sopayı kavramak ve ellerinizde doğru bir şekilde hareket ettirmek için dokunma duyunuza ihtiyaç duyarsınız. Görme duyunuz, gözlerinizle topu takip etmenizi ve topa vurmak için vücudunuzun ne zaman hazır olması gerektiğini bilmenize yardımcı olur. Denge ve hareket duyunuz dik durmanıza, topa vurup koşmanıza yardımcı olur.
Günlük yaşam aktivitelerine katılabilmek için hepimizin duyularımızı entegre etmeye/bütünlemeye ihtiyacı vardır. Bir çocuk için günlük yaşam aktiviteleri yıldırıcı/sinir bozucu halde ise, bunun nedeni duyularından gelen bilgileri organize etme ve kullanmak ile ilgili zorluk yaşaması olabilir.
Duyu bütünleme bozuklukları birçok değişik şekilde görülebilir.
Çocuğunuz değişik duyusal deneyimlere normalin altında ya da normalin üstünde tepki veriyor gibi görünebilir. Nesnelerin dokusu, ses veya hareket gibi. Çocuk sarsak veya disorganize görünebilir. Ya da yeni motor becerileri öğrenmekte güçlük çekebilir. Duyusal deneyimlere normalin üstünde veya normalin altında tepki Organize olabilme becerisi Yeni motor beceriler öğrenme Bütün çocuklar hem beceri hem de muhtemel endişe alanları konusunda özgündür/benzersizdir. İyi haber ise duyu ve motor alanda zorlukları olan çocuklar için bir yardım yolunun olması.
Duyu Bütünleme yaklaşımını kullanan terapistler çocuklar, birçok eğlenceli duyu-motor aktiviteye katılarak duyusal bilgiyi kullanmayı öğrenebilir ve becerilerini geliştirebilirler. Bu yaklaşımı kullanan terapistler genellikle çocuklara hareket etme ve duyularını kullanarak oyun oynama, öğrenme ve gelişme imkanı sağlayan büyük odalarda uygulanır. Terapi çocukların basitçe çocuk olmalarına, öğrenmelerine, arkadaşlarının yanında oynamalarına ve genç hayatlarından zevk almalarına yardımcı olur.
Eğer çocuğunuzun duyu bütünleme ile ilişkili bir problemi olduğunu düşünüyorsanız, doktorunuzdan size duyu bütünleme değerlendirmesi konusunda yönlendirme yapmasını isteyiniz.
Ve beklemeyin. Ne kadar erken başlarsanız, çocuğunuz için o kadar iyidir.
Pathways.org “Duyu Bütünlemenin Önemi – Turkish Words Sensory 101”. Erişim: 06 Ocak 2023. https://www.youtube.com.